Đường dây nóng: 08.39240450

Hỗ trợ trực tuyến

  • HCM TP. HCM Q.5
  • Lâm Đồng - Bảo Lộc Lâm Đồng - Bảo Lộc
  • Toàn Quốc Toàn Quốc
Nội dung tin tức và sự kiện
niu-hon-tra-viet- [24-09-2012 14:50:23] 
Níu hồn trà Việt

Ngồi bên ấm trà trong không gian ấm áp, dù đơn sơ với mái lá, chõng tre, hay sang trọng với sập ấm, nệm êm, nhấp chén trà nồng đượm quyện hương của trời đất, của lòng người giao cảm, ta như quên đi những ưu tư phiền muộn của cuộc sống vốn quá nhiều trắc trở này.

 

 Trải qua hàng nghìn năm, trà Việt Nam đã thành một phần không thể thiếu trong nét văn hóa Việt. Cách thưởng trà giản dị, gần gũi nhưng cũng rất đỗi tinh tế như chính tâm hồn người Việt. Đạo của trà Việt nằm ở cái tâm, cái thế của người pha cũng như người thưởng thức… Với mong muốn phục hồi lại nét văn hóa đang bị phai nhạt dần theo thời gian, cha con nghệ nhân trà Trường Xuân đã lập ra Hiên trà Thường Xuân để giới thiệu cùng ẩm khách những nghi lễ uống trà theo truyền thống của người Việt xưa.


Trọn đời say mê với nghiệp trà

Ở Việt Nam, có lẽ người làm trà thì nhiều nhưng nghệ nhân có niềm đam mê, tâm huyết và vốn am hiểu về văn hóa trà như nghệ nhân Trường Xuân thì hiếm thấy. Sinh ra ở làng Ngũ Xã (Ba Đình, Hà Nội), nghệ nhân trà Trường Xuân tên khai sinh là Đỗ Xuân Trường, năm nay đã hơn 80 tuổi, được biết đến như một nghệ nhân nổi bật, lịch lãm về trà Việt.

Trong khu phố ô bàn cờ ngày xưa có một hiệu trà nổi tiếng Hà thành ở phố Hàng Bột mang tên Linh dược trà, hiệu Diệu Xoan. Hiệu trà này chuyên buôn bán trà cho những người Hoa nổi tiếng bấy giờ như Chính Lý, Chính Thái - những hàng trà hạng nhất ở Hàng Bồ, Hàng Cân, Hàng Ðường... Nghệ nhân Trường Xuân là đời thứ năm của Linh dược trà.

Kể từ lúc còn niên thiếu cho tới nay, ông đã dành gần trọn cuộc đời mình để nghiên cứu về cây trà và nghệ thuật trà Việt Nam. Dấu chân ông đã in trên khắp những vùng trà cả nước, từ những rừng trà Shan tuyết mọc hoang vu trên chót vót vùng núi đá tai mèo sám lạnh ở Phìn Hồ, Hà Giang, đồi trà Tà Sùa, Thượng Sơn ở Bắc Yên, Sơn La... (cao 1.800m so với mặt nước biển, quanh năm mây phủ, sương giăng nên mỗi vụ nhiều lắm chỉ thu hái được 100kg, bù lại chất lượng trà thì tuyệt hảo), những đồi trà xanh mướt ở đất Tân Cương, Thái Nguyên, Thanh Sơn, Phú Thọ, Quốc Oai, Hà Tây, Bảo Lộc, Lâm Đồng...

Không chỉ thu thập những kinh nghiệm quý báu về cách sao ướp trà, mà còn tìm hiểu tập quán uống trà của từng vùng đất để dựng lên một bức tranh chân thực và đầy đủ về nghệ thuật thưởng thức trà Việt.

Theo nghệ nhân Trường Xuân: Cuộc đời vốn nhiều dâu bể, cái chính là tâm phải bình an. Thưởng trà  là một cách để tĩnh tâm, để thiền (Thiền trà). Mỗi một dân tộc có phong cách thưởng trà riêng. Văn hóa trà Việt là nét văn hóa ẩm thủy độc đáo, sâu sắc được tạo ra từ cách ứng xử của con người Việt có mầm mống triết học, văn học, nghệ. Thưởng thức một chén trà mang phong cách trà Việt là việc mang nhiều ý nghĩa. Màu nước vàng sánh trong xanh, hương trà, hương hoa tự nhiên là hình ảnh Việt Nam với rừng vàng, biển bạc, tài nguyên phong phú. Vị đắng chát gợi lên nỗi vất vả, cần lao của những người làm trà  truyền thống bao đời nay. Hậu vị ngọt mát của trà  chính là tâm hồn người Việt giàu tình, giàu nghĩa, có thủy chung. Vì vậy mà chén trà cho con người gần điều thiện, xa lánh điều ác, đoàn kết hơn, chia sẻ hơn.

Niềm đam mê trà Việt của nghệ nhân tài hoa này đã được truyền sang cậu con trai út Hoàng Anh Sướng, nhà báo năng nổ của tờ Thế Giới Mới cũng chính là đời thứ 6 của Linh Dược trà.

                                          Nghệ nhân trà Trường Xuân

Gian nan hành trình tìm văn hóa trà Việt

Với tâm niệm “Dĩ trà hội hữu” - (mượn hương trà để hội tụ bè bạn) nghệ nhân Trường Xuân đã cùng người con trai út Hoàng Anh Sướng mở ra Hiên trà Trường Xuân ở số 13 Ngô Tất Tố, Hà Nội. Đó là nơi nhà được xây cất theo lối người Việt xưa, tạo ra một không gian cởi mở, một sự giao thoa thú vị về độ sáng tối, về âm dương, giữa trên – dưới, bên trong – bên ngoài.

Không gian Hiên trà được chia làm 4 khoảng dựa theo thuyết Kinh Dịch: trí giác, trí duy, trí hành, trí xảo. Trí giác thanh thoát, trong sáng như  một bông hoa sen, là một khoảng không gian mang hơi hướng thâm trầm của đạo Phật. Trí duy là không gian dành cho sự suy ngẫm, đàm đạo bạn bè. Hai gian phòng nhỏ bố trí theo phong cách phòng trà Nhật Bản thanh tao, trang trọng. Trí hành gồm hai gian nhà mái lá cọ, khung cảnh lãng mạn phù  hợp cho những đôi uyên ương. Trí xảo là  khoảng không gian ngoài trời cao thoáng, phóng khoáng có thể bàn công chuyện, ký kết các hợp đồng với bạn hàng.

Đến với quán trà Trường Xuân ở phố Ngô Tất Tố, Hà Nội, ẩm khách sẽ được thưởng thức những chén trà dậy hương do chính tay cha con nghệ nhân Trường Xuân sao tẩm… Điều làm nên nét đặc sắc của Hiên trà chính là bởi sự đa dạng của hơn 40 loại trà được chia thành ba nhóm chính: Nhóm trà mộc là trà xanh nguyên thủy của các vùng: Tân Cương, Giang Tiên, Khuôn Gà, Phìn Hồ, Đồng Văn, Suối Giàng, Mộc Châu, Thượng Sơn, Lũng Phì, Tà Sùa…  được chọn kỹ lưỡng, đánh hương lại theo kinh nghiệm gia truyền; Nhóm trà bổ dưỡng là sự kết hợp giữa trà với những vị thuốc bắc, long nhãn, hạt sen, mật ong, hoa cúc… vừa thơm ngon, vừa bổ. Độc đáo nhất cũng là yếu tố chính làm nên thương hiệu trà Trường Xuân là nhóm trà ướp hương hoa tự nhiên với mùi thơm dịu mát của hoa Bưởi, ngọt ngào của Ngọc Lan, nồng nàn của hoa Nhài, thanh khiết của hoa Sói, hoa Mộc, hoa Sen…

Ngồi bên ấm trà trong không gian ấm áp, dù  đơn sơ với mái lá, chõng tre, hay sang trọng với sập ấm, nệm êm, nhấp chén trà nồng đượm quyện hương của trời đất, của lòng người giao cảm, ta như quên đi những ưu tư phiền muộn của cuộc sống vốn quá nhiều trắc trở này. Nhưng điều khiến Hiên trà Trường Xuân hấp dẫn mọi người hơn cả là tới đây, ẩm khách được nghe cha con ông chủ quán say sưa và tâm huyết đàm đạo về mọi vân vi của cây trà, của nghệ thuật thưởng trà Việt Nam.

Cũng chính tại hiên trà này, Câu lạc bộ Những người yêu trà Việt Nam đã được thành lập. Cứ ba tháng một lần, hơn 300 hội viên lại gặp mặt để cùng sẻ chia niềm đam mê. Đặc biệt, CLB còn thu hút không ít các bạn trẻ thuộc thế hệ 8X, 9X, đấy là cái gốc vững bền cho sự dậy hương trà Việt.

Anh Hoàng Anh Sướng cho biết cha con anh đang gấp rút hoàn thành bản thảo để sớm cho ra mắt công chúng một cuốn sách chuyên khảo về văn hóa trà Việt Nam. Qua tác phẩm thú vị này, độc giả sẽ được cung cấp những thông tin thú vị về lịch sử cây trà trên đất Việt, giới thiệu những vùng trà, danh trà nổi tiếng, bàn về nước và dụng cụ pha trà, nghệ thuật thưởng trà...

Ði tìm văn hóa trà của người Việt Nam thực sự là một con đường dài và nhiều khó khăn. Nhưng người con trai của nghệ nhân Trường Xuân luôn tin tưởng và quyết tâm theo đuổi đến cùng nghiệp trà mà gia đình luôn gìn giữ. “Trà là báu vật mà cha ông ta đã để lại, văn hóa trà Việt Nam là một yếu tố quan trọng cấu thành nên nền văn hoá dân tộc. Cha con tôi nguyện đem hết tâm sức, góp phần làm dậy hương trà Việt” – anh Hoàng Anh Sướng chia sẻ.

Thúy Hằng
Báo quân đội nhân dân online
 

  CÁC TIN KHÁC CÙNG CHUYÊN MỤC
  Trà ngon   [21-09-2012 15:05:46] 
  Uống trà vào lúc nào là thích hợp nhất ?   [14-09-2012 13:49:08] 
  Những loại trà Việt có thể bạn chưa biết   [11-09-2012 14:19:18] 
  Vẻ đẹp văn hóa trà Việt Nam (Phần cuối)   [06-09-2012 08:47:17] 
  Vẻ đẹp văn hóa trà Việt Nam (P4)   [04-09-2012 09:56:23] 
  Vẻ đẹp văn hóa trà Việt Nam (P3)   [01-09-2012 10:05:47] 
  Vẻ đẹp văn hóa trà Việt Nam (P2)   [31-08-2012 14:53:21] 
  Vẻ đẹp văn hóa trà Việt Nam (P1)   [30-08-2012 10:13:19] 
  Ẩm trà - Từ dân gian đến chốn thiền môn   [28-08-2012 09:45:15] 
  TRÀ VÀ NGHỆ THUẬT UỐNG TRÀ   [27-08-2012 10:34:58]